Toryum Nedir ?

Toryum atom numarası 90 olan periyodik tablonun aktinoid serisinin içerisinde bulunan radyoaktif kimyasal bir elementtir. Toryum aynı zamanda yararlı bir nükleer reaktör yakıtıdır. Toriumun keşfi 1828 yılında İsveçli kimyager Jöns Jacob Berzelius tarafından gerçekleştirilmiştir. Toryum normalde gümüşi beyaz bir renge sahipken havaya yani oksijene maruz kaldığında siyah veya grimsi bir renge döner. Toryumun ticari olarak geri kazanımı genel olarak monazit mineralinden elde edilir ancak toryum torit ve toryanit gibi diğer minarelerde de bulunur. Toryumun ismi ise İskandinav tanrısı Thor’dan gelmektedir.

Toryumun en kararlı izotopu yarı ömrü 14.05 milyar yıl olan Toryum 232’dir ve dünyada bulunan toryumların neredeyse %100’ü Toryum 232’den oluşmaktadır ve bu da çok uzun bir yarılanma ömrüne sahip olduğu için toryumu daha az radyoaktif bir madde yapar(ki bu da insanoğlunun istediği bir şeydir.)

Toryum 2023 K ergime noktası ile 5063 K kaynama noktası değerlerine sahiptir. Toryum dioksit bilinen oksitlerin içerisinde en yüksek ergime noktasını sahip olan oksittir.

Dünya üzerinde uranyumdan çok çok daha fazla bulunur, aynı zamanda ortalama olarak bir uranyumdan 200 kat daha fazla enerji üretebilir. Bu da toryumun ne denli hayatımızı değiştirme kapasitesine sahip bir element olduğunun sayısal göstergesidir.

 

Toryum Kullanım Alanları

 

Toryum gelecek içinde nükleer reaktörlere yakıt sağlamak amacıyla kullanılması planlanan bir elementtir. Toryum dioksit ısıya dayanıklı seramikler içerisinde kullanılmaktadır. Toryum dioksit aynı zamanda cam sektöründe de kullanırken, toryum dioksit içeren bir cam yüksek kırılma indisi ne düşük dispersiyona sahiptir yani özetle yapımı diğer camlara ziyade daha çok ayrıntı içeren; yüksek kaliteli lensler ve bilimsel ekipmanlar gibi malzemelerde kullanılmak üzere, istediğimiz özellikle elde etmek için cama toryum dioksit eklenir. Havacılık endüstrisinde uçak motorları yapmak için yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biri de toryum magnezyum alaşımlarıdır; bu alaşımların en büyük özellikleri çok hafif olmalarına rağmen toryumun yüksek ergime sıcaklıkları sayesinde çok yüksek derecelere dayanabilir. Toryum aynı zamanda ampullerdeki tungsten filamanlarını kaplamak için de kullanılır.

 

Berk MERTOĞLU

Metalurji ve Malzeme Mühendisliği

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

 

Kaynak:   www.britannica.com, thorium

                 www.chemicool.com, thorium

0

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir