Pirit Nedir ?

 

Pirit, yapısal element olarak demir (Fe) ve kükürt (S) içeren bir sülfit mineralidir ve kimyasal bileşimi FeS2’dir. Altın benzeri sarımsı metalik rengi nedeniyle halk arasında “aptal altını” olarak bilinir. “Pirit” kelimesi “ateş” anlamına gelen Yunanca “pir” kelimesinden türemiştir. Pirite başka bir mineral veya metal temas ettiğinde, kıvılcım çıkarabildiğinden dolayı bu ismi almıştır.

 Pirit; kübik sistemde kristallenmiş, 5-5.028 özgül ağırlığına ve yeşilimsi siyah çizgi rengine sahip, 6-6.5 sertliğinde bir mineraldir. Genellikle magmatik (volkanik) kayalarda, hidrotermal damarlarda ve nadir olarak sedimanter (tortul) kayalarda bulunur.

Altın ve Piriti birbirinden ayırmak amacıyla yapılabilecek birtakım testler vardır;

 

Tahribatsız Muayene:

  1. Kararma: Pek çok pirit örneği yüzeyinde kararma gösterirken altın, genellikle lekesiz ve parlaktır.
  2. Renk: Pirit pirinç rengine sahipken altın, beyazımsı sarı renge sahiptir.
  3. Şekil: Pirit genellikle köşeli parçalar halinde iken altın, parçacığı yuvarlatılmış kenarlara sahiptir.
  4. Çizgiler: Pirit kristalinin yüzeyinde ince çizgiler varken altın kristali pürüzsüzdür.
  5. Özgül Ağırlık: Altın, pirite göre çok daha yüksek bir özgül ağırlığa sahiptir. Piritin özgül ağırlığı yaklaşık 5 iken altının özgül ağırlığı 19.3’tür.
  6. Koku: Pirit içerdiği kükürt nedeniyle çürük yumurtamsı bir kokuya sahipken altın kokusuzdur.

 

 

Tahribatlı Muayene:

  1. Çizgi Rengi: Yukarıda da belirtildiği gibi pirit yeşilimsi siyah çizgi rengine sahipken altın, sarı çizgi rengine sahiptir.
  2. Sertlik Testi: Mohs sertlik skalasına göre altının sertliği 2.5-3’tür ve çakı ile çizilebilir. Piritin sertliği ise 6-6.5 ölçeğindedir.
  3. Süneklik: Çelik bir çekiçle altına vurulduğunda altının yüzeyi genişlerken pirit parçalanır ve toz haline gelir.

 

 

 

 

Sude Yağmur ÇALIŞIR

Maden Mühendisliği

İstanbul Teknik Üniversitesi

 

Kaynaklar

  • mta.gov.tr
  • maden.org.tr
0

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir