Odun Süngeri

Su ile yağın birbiriyle karışmadığı bilinen bir gerçektir fakat su ve yağ karışımını birbirinden tam olarak ayrıştırmak, birkaç sene öncesine kadar çeşitli kısıtlamalar sebebiyle pek mümkün değildi. Bilim insanları yağ içeren suyu tam anlamıyla ayrıştırabilecek yakma, biyolojik iyileştirme gibi türlü teknikler geliştirdiler ancak bu tekniklerin düşük verime, farklı tip kirliliklere sebep olma ve yüksek maliyet gibi problemleri vardı. Sentetik polimerlerden, silika ve selüloz nanofiberlerden oluşturulan aerojel ve sünger gibi üç boyutlu gözenekler içeren malzemeler ise üretimlerinin zor olmasından; geri dönüştürülemezlik ve parçalanamazlık özelliklerinden, düzensiz yapılarından dolayı dayanımlarının düşük olması açısından su içindeki yağı çekme için pek de uygun değildi. İşte Çin Orman Akademisi araştırma görevlilerinden Xiaoqing Wang ve arkadaşları, bu gibi sorunları göz önünde bulundurarak balsa ağacından aniztoropik selüloz bazlı ve özel bir yay benzeri bir iskelet yapıya sahip “odun süngeri” adı verilen malzemeyi geliştirdiler.

Balsa ağacının yapısındaki lignin ve hemiselüloz yapılarının çeşitli kimyasallar vasıtasıyla çıkarılması sonucu hücre duvarı kırılmasının ardından, dondurarak kurutma işlemiyle dalga benzeri selülozdan oluşan katmanlı bir iskelet yapı oluşturuldu. Sonrasında ise bu oldukça gözenekli yapı, hidrofobik bir kaplama sayesinde yalnızca yağ absorbe edebilen bir yapıya dönüştürüldü. Bu sayede deney sırasında kullanılan su ile silikon yağı, birbirinden tamamen ayrıştırılabildi. Kullanılan yağın türüne bağlı olarak odun süngerinin ağrılığının 16-40 katı kadar yağı absorbe edebildiği görüldü ve en az on absorbsiyon-sıkma işlemine kadar dayanabildiği tespit edildi. Şimdilik laboratuvar sınırlarından pek de dışarı çıkamayan odun süngerinin, ilerleyen yıllarda petrol sızıntısı gibi çevre kirliliklerinin temizlenmesine katkısının büyük olacağı düşünülmektedir.

 

 

 

 

Selin Nur TUKELMAN

Metalurji ve Malzeme Mühendisliği

Marmara Üniversitesi

 

 

 

Kaynaklar

  • sciencedaily.com, Wood sponge soaks up oil from water.
  • WANG X. et al., Highly Compressible Wood Sponges with a Spring-like Lamellar Structure as Effective and Reusable Oil Absorbents, ACS Nano 2018, 12, 10365−10373.
  • nomaco.com, Wood based sponges could clean oil spills.
0

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir