Maraging Çeliği Nedir ?

Maraging çelikleri, östenit bölgeye ısıtma (yaklaşık 850ᵒC) ve martenzitik bir mikroyapı elde etmek için havada yavaş soğutma işlemleri ile üretilmektedir. Östenit fazından hipoötektik çeliğin yavaş soğutulmasıyla genellikle ferritik veya perlitik iç yapı elde edilmektedir. Martenzit oluşturmak içinse su veya yağda hızlı soğutma yapılmalıdır ancak çelikte bulunan yüksek nikel içeriği ferrit ve perlit oluşumunu baskılar. Bu sayede yavaş soğutma işlemi yapılsa dahi martenzit oluşur. Oluşan martenzitik yapı, daha yüksek oranlarda karbon içeren çeliklerin hızlı soğutma yapılarak oluşturulmuş martenzitik yapılarıyla karşılaştırıldığında nispeten daha yumuşaktır ve bu sayede tavlamaya gerek kalmadan yüksek süneklik ve tokluk değerleri elde edilir.

Ticari maraging çelikleri 1030 ile 2420 MPa arasında akma gerilmesi değerlerini karşılayacak şekilde üretilirken özel olarak tasarlanan bazı deneysel çeliklerde bu değer 3450 MPa kadar çıkabilmektedir. Kompozisyonu incelendiğinde çok yüksek oranda nikel (%17-19), kobalt (%8-12), molibden (%3-5), titanyum (%0,2-1,8) içerirken çok düşük oranda karbon (%0.03 max) içerdiği görülür. Karbon oranının düşük tutulmasının sebebi; mukavemeti, tokluğu ve sünekliği olumsuz etkileyen titanyum karbür (TiC) oluşumunu en aza indirmektedir.

 

Maraging Çelikleri Kimyasal Kompozisyonları
Maraging Çelikleri Kimyasal Kompozisyonları

 

 

KULLANIM ALANLARI

Yüksek mukavemet gerektiren yerlerde örneğin; iniş takımları, helikopter alt takımları, çıta paletleri ve roket motoru kasaları gibi uygulamalarla birlikte havacılık sektöründe, vites takımlarında ve şaftlarda yani otomotiv sektöründe kendine geniş kullanım alanı bulmaktadır. Mükemmel işlenebilirlik, mükemmel kaynak edilme kabiliyeti, yüksek kırılma tokluğu ve yüksek mukavemet bu çelik ailesinin zorlu koşullara dayanım beklenen uygulamalarda tercih edilmesinin en birincil sebeplerindendir.

 

 

Berke GÜLTEKİN

Metalurji ve Malzeme Mühendisliği

Marmara Üniversitesi

 

 

Kaynak :      ASM Handbook, Volume 1 : Irons Steels and High Performance Alloys

                    Adrian P. Mouritz, Introduction to Aerospace Materials

                    Warren M. Garrison, Malay K. Banerjee, Materials Science and Materials Engineering

7+

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir